Hoe ga je om met stress als je autistisch bent? In deze podcast gaat SAM-ervaringsdeskundige Alvin in gesprek met SAM-gebruiker Mel. Zij heeft een aantal interessante stresstips om met ons te delen.

Bekijk de video hieronder of beluister de podcast in de app. Je kunt ook het transcript hieronder lezen.

Transcript:

Alvin (0:04)
Welkom bij opnieuw een podcast van de SAM-app.
Vandaag spreken wij een nieuwe gebruiker. Hallo!

Mel (0:17)
Hoi.

Alvin (0:19)
Laten we maar meteen beginnen.
Stress: wat is dat voor jou?

Mel (0:27)
Stress is voor mij vooral een gevoel van onrust. Het zit van binnen, maar je ziet het ook aan mij.
Ik ga dan bijvoorbeeld ijsberen door de ruimte. Ik ben heel onrustig in mezelf en mijn hoofd is continu bezig met oplossingen bedenken.
Dat gebeurt vooral wanneer er ineens veranderingen zijn die ik niet had voorzien, en waar ik niet meteen een oplossing voor weet. Dan gaat mijn hoofd echt overuren maken.

Alvin (1:07)
Dus je bent vooral heel druk in je hoofd?

Mel (1:11)
Ja, klopt.

Alvin (1:12)
En wat gebeurt er dan precies?

Mel (1:13)
Mijn hoofd blijft maar malen. En fysiek ga ik dan veel met mijn handen bewegen, om die spanning kwijt te raken.

Alvin (1:36)
Dus mensen kunnen het ook aan je zien?

Mel (1:40)
Uiteindelijk wel. Maar het zit vooral van binnen.

Alvin (1:47)
Je had het al over het denken als je gestrest bent. Voel je ook iets in je lichaam?

Mel (1:57)
Ja, als ik het echt laat oplopen, kan ik er lichamelijk last van krijgen. Dan kan ik er zelfs ziek van worden.
Dat probeer ik natuurlijk te voorkomen.

Alvin (2:13)
En wat veroorzaakt stress bij jou?

Mel (2:21)
Vooral als mensen op het laatste moment dingen veranderen die ik niet had verwacht.
Dat vind ik heel lastig. Ook als er veel dingen tegelijk op mij afkomen die ik niet kan overzien.
Dan heb ik een planning, maar wordt het gewoon te veel en kan ik het niet meer in stapjes opdelen.

Alvin (3:07)
Ja, dat herken ik wel. Op zich kun je elke taak wel aan, maar als er te veel tegelijk komt, weet je niet waar je moet beginnen.

Mel (3:18)
Ja.

Alvin (3:21)
En dan lukt het niet meer om daar rustig over na te denken.

Mel (3:26)
Precies. Dan is het fijn als iemand even met je meekijkt en zegt: “Ga eerst dit doen,” of “Ga even een rondje lopen.”
Dat helpt om het weer wat gestructureerd te maken.

Alvin (3:44)
Is dat wat jou het meest helpt?

Mel (3:50)
Ja. Iemand die me even tot stilstand brengt en zegt: “Mel, je hebt even rust nodig.”

Alvin (4:03)
Heb je een voorbeeld van een moment waarop je heel gestrest raakte en iemand je hielp?

Mel (4:16)
Afgelopen weekend bijvoorbeeld. Ik had een planning, maar die werd helemaal in de war geschopt omdat ik iets vergeten was.
Dat kan gebeuren, maar ik raak dan echt in de stress.
Het helpt dan enorm als mijn partner of begeleider zegt: “Dit kan opgelost worden,” en samen zoekt naar een oplossing, zoals iemand die even kan helpen.

Alvin (5:01)
Wat fijn dat je zulke mensen om je heen hebt.

Mel (5:05)
Ja, al ben ik eerst zelf nog heel erg bezig met: hoe ga ik dit allemaal oplossen?

Alvin (5:15)
Dus je gaat meteen alles in je hoofd oplossen?

Mel (5:19)
Ja.

Alvin (5:21)
Wat ik zelf lastig vind, is dat ik wel weet dat er mensen zijn die me willen helpen, maar hen om hulp vragen vind ik spannend.
Wat als ze nee zeggen, of als je tot last bent? Hoe ga jij daarmee om?

Mel (5:43)
Ik vind het belangrijk om duidelijk te zijn over wat ik nodig heb.
Op een gegeven moment creëer je ook mensen om je heen die daar bereid toe zijn en het graag voor je willen doen.
Maar er blijven altijd mensen die minder begrip hebben, en dat blijft lastig.

Alvin (6:07)
En hoe ga je daarmee om?

Mel (6:13)
Dan vind ik het fijn om dit met mijn begeleider te bespreken.
Ik ben zelf vrij direct in mijn communicatie en wil duidelijkheid. Maar soms blijven anderen vaag, en als ik dan om duidelijkheid vraag, wordt het nog vager.
Mijn begeleider helpt dan mee met hoe ik kan reageren, bijvoorbeeld in een appje.

Alvin (6:48)
Dat kan inderdaad heel helpend zijn.

Mel (6:52)
Ja, want anders levert het alleen maar meer stress op. Dan blijf ik er in mijn hoofd mee bezig.

Alvin (7:13)
Dan zet iemand het weer voor je op een rijtje.

Mel (7:17)
Ja, precies.

Alvin (7:19)
Hoe heb jij een goede begeleider gevonden?

Mel (7:24)
Via MEE Samen. We hadden eerst een gesprek waarin werd geïnventariseerd wat ik nodig had, en daarna zijn we samen op zoek gegaan naar passende begeleiding.

Alvin (7:47)
MEE Samen is een organisatie die kan helpen bij vragen over ondersteuning.

Mel (7:56)
Ja.

Alvin (7:59)
Wat zou je luisteraars willen meegeven als tips om beter met stress om te gaan?

Mel (8:17)
Wat mij helpt, is dingen zo voorspelbaar mogelijk maken met een duidelijk schema.
En ook: durf om hulp te vragen, hoe moeilijk dat soms ook is.
Daarnaast helpt het mij om dingen op te schrijven en om stress creatief te uiten, bijvoorbeeld door te knutselen of Lego te bouwen.

Alvin (8:59)
Hoe ziet dat creatieve uiten er voor jou uit?

Mel (9:05)
Ik merk dat als ik gestrest of somber ben, ik vaak donkere kleuren gebruik.
Als ik me goed voel, zijn het juist veel vrolijke kleuren.
Daar was ik me eerst niet bewust van, maar als je het naast elkaar legt, zie je het heel duidelijk.

Alvin (9:32)
Dat is misschien ook een manier om stress te herkennen: kijken naar wat je maakt.

Mel (9:38)
Ja.

Alvin (9:41)
Is er nog iets wat je tegen de luisteraars zou willen zeggen?

Mel (9:48)
Dat je niet de enige bent die stress zo ervaart of zo druk is in het hoofd.
Erover praten kan helpen, maar ook schrijven of wandelen.

Alvin (10:19)
Heel mooi gezegd. Chaos in je hoofd maakt helder denken juist extra moeilijk.
Wat ik heb geleerd, is dat mensen het vaak juist fijn vinden als je om hulp vraagt.
Dank je wel voor het delen van jouw verhaal en tips.

Mel (10:58)
Dank je wel.

Alvin (11:00)
Dan ronden we hierbij deze podcast af. Ik wens je een hele fijne dag.

Mel (11:07)
Dank je wel, jij ook.

Alvin (11:09)
Doei!

Mel (11:11)
Doeg.