Hoe herstel je na een werkdag? Dat is een vraag die wij bij SAM-gebruikers vaak horen. Ervaringsdeskundige Lysanne schreef er voor ons een leerzaam ervaringsverhaal over.

“Herstellen na een werkdag kan voor iedereen een uitdaging zijn. Maar soms is dat voor mensen met autisme net iets lastiger. Door de informatieverwerking heb ik na een dag bijv. last van scenario’s die zich blijven herhalen in mijn hoofd, omgevingsprikkels die harder aankomen of een gebrek aan overzicht.

Het is een signaal dat ik over mijn grens ben gegaan en meestal is dat op het vlak van mijn executieve functies. Dat betekent dat ik te veel met verschillende taken ben bezig geweest, wellicht met mensen heb gewerkt waarbij ik veel moest compenseren of dat ik mijn taken niet af heb gekregen.

Het lijken vrij alledaagse dingen en dat zijn ze ook. Het verschil zit bij mij in mijn draagkracht. De draagkracht of het incasseringsvermogen van mensen met autisme kan een stuk lager zijn op dit gebied.

Het hierop inspelen is daarom noodzakelijk, maar niet altijd mogelijk. Soms gebruik ik hier een signaleringsplan voor. Een signaleringsplan is een systeem waarbij je kijkt naar je gedrag en aan de hand daarvan je emotionele staat vaststelt. Dat klinkt omgekeerd, omdat je een oorzaak achterhaalt aan de hand van een gevolg. Maar dat is niet zo raar, je kunt de windrichting namelijk ook zien aan welke kant een vlag op waait.

Als je bijv. chaotisch bent en je raakt van alles kwijt of je kan geen oplossing verzinnen voor een simpel probleem, dan kun je bijv. in ‘stressfase 3’ zitten. Waarbij de fases ‘staten van zijn’ vertegenwoordigen, zoals je goed voelen, neutraal zijn, belast zijn of overprikkeld zijn. En bij die fase horen verschillende oplossingen of tools die je kunt gebruiken.

Voordat je echter op een goede manier kan leren hoe je met jouw belaste staat van zijn kan omgaan, is het dus belangrijk dat je deze staat eerst leert herkennen. En daarvoor is meten belangrijk, zodat je genoeg situaties meemaakt, waarbij je daarna kan kijken hoe je je voelt. Als je op een gegeven moment je patronen herkent, kun je daar tijdig op inspelen.”

[Afbeelding: Designed by Freepik]